مکتب تبریز

    مکتب تبریز: جلایریان طی نیمه دوم سده ی هشتم و اوایل سده نهم ه. ق بیشتر در بغداد و گاهی تبریز بساط قدرت خود را گسترش دادند. از هنرمندان این مکتب می توان به ” عبدالحی” و ” جنید” اشاره کرد. جنید دستاوردهای سترگی را برای نقاشی ایران به همراه داشت او قدیمی ترین نقاشی است که برخی از آثارش را امضا کرده است. در آثار او فضای نقاشی عمیقی عارفانه و لطفی شاعرانه دارد. دستاورد های مکتب جلایری پیش در آمدی برای نقاشی مکتب هرات تیموری وتبریز صفوی در دوره های بعد بود.

کتاب های معروف مصورسازی شده در مکتب( بغداد_ تبریز) عبارتند از:
    1-کلیله و دمنه, ابولمعالی نصرا… منشی
    2-عجایب المخلوقات, زکریای قزوینی
    3-دیوان خواجوی کرمانی
    4-خسرو و شیرین , نظامی

ویژگی های عمده این مکتب که بهترین نمونه هایش به قلم جنید خلق شده عبارتند از:
    همگامی و هماهنگی استادانه میان تصویر و داستان ( یا شعر)
    فراخ بودن فضای تصویر که نشانگر توان فنی و دید وسیع نقاش است
    اختصاص یک صفحه کامل به تصویر( بویژه در آثار جنید)
    تنوع چشمگیر در ترکیب بندی ها
    رنگ گزینی متنوع
    تأکید بر فضای شاعرانه و عارفانه که برگرفته از ادبیات غنی ایران
    توجه به منظره ی طبیعی و دقت در پرداخت ظریف گل ها و درختان
    توجه به فضا های معماری و دقت در ترسیم اجزای آن و استفاده از خطوط ادیب در بخش هایی از بنا که نوعی عمیق را تداعی می کند
    آوردن بخشی از متن در داخل تصویر
    ترسیم پیکره های بلند قامت و لاغر اندام

مکتب تبریز ایلخانی ( تبریز ۱) حمله ویرانگر مغول به ایران در ۶۱۶ ه.ق آغاز شد و تا ۶۵۰ ه.ق تداوم داشت. حمله مغول به ایران حکومت عباسیان را پایان بخشید جانشینان هولاکو تلاش کردند تا در ایران روابط خود را با شرق و غرب توسعه داده و خود را با فرهنگ و هنر ایرانی سازگار کنند با حضور ایرانیان درصد کارها به تدریج هنر ها دراین دوران رونق یافت. یکی از مهمترین شخصیت هایی که به عنوان وزیر به خدمت سه تن از ایلخانان( غازان خان- اولجایتو- ابو سعید) در آمد خواجه رشید الدین فضل ا… همدانی بود. از مهم ترین فعالیت های” خواجه رشید الدین” تشکیل مجموعه ای به نام ” ربع رشیدی” در تبریز بود. این مجموعه مهم از اواخر سده ی هفتم تا اوایل سده ی هشتم ه.ق دایر بود. در این مجموعه مهم و تأثیر گذار گروه های متعددی از دانشمندان و صنعتگران و هنرمندان برای فعالیت های علمی و هنری گرد هم آمدند که از جمله فعالیت آنها تولید کتاب برای کتابخانه ها بود. اگر چه تأثیر هنر بیزانسی در نقاشی های مکتب تبریز ایلخانی به چشم می خورد ولی تآثیرگذاری هنر چینی در نقاشی ایران عمیق تر و ماندگار تر است.

بیشتر کتاب های این دوره دارای جنبه ی تاریخی و یا عملی هستند. کتاب های معروف این دوره عبارتند از:
    منافع الحیوان( ابن بختیشوع)
    جامع التواریخ ( خواجه رشید الدین فضل ا…)
    شاهنامه فردوسی ( دموت)

  ویژگی های این مکتب عبارتند از: ۱-عدم یکدستی در آثار که نتیجه خاستگاه ها و سنت های متفاوت حاضر در ربع رشیدی و دیگر مراکز های آن عصر می باشد ۲-تأثیر پذیری از نقاشی چینی

 

<<برای مشاهده سایر مکاتب نقاشی ایرانی کلیک کنید>>

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.