سدید السلطنه کبابی

زندگی نامه سدید السلطنه کبابی

سدید السلطنه هنگامی که پدرش نمایندگی ایران در بغداد را بر عهده داشت در آن شهر به دنیا آمد. در مورد تاریخ تولد وی، نوشته های خودش نیز اختلاف نظر دارند و سال های 1291، 1289، 1286 آورده شده است.

کسانی که در مورد وی قلم زده اند تاریخ تولد اورا 13 رجب 1291نوشته اند.

به هر روی او در شهر بغداد متولد و پس از گذشت دو سال به همراه پدرش به ایران بازگشته و ساکن بوشهر گردیده.

او پس از ختم و یادگیری قرآن و آموزش زبان و خط فارسی به اساتید فقه آن زمان سپرده شد تا زبان و صرف و نحو عربی بیاموزد. نخستین کسی که به وی آموخت و او را به آموختن تشویق کرد، پدرش حاج احمد خان است. زکاء الملک فروغی در تقریضی که بر مفاتیح الادب نوشته در این باره می نویسد:

((مخصوصا چون جناب معارف نصاب دانش پناهی حاج احمد خان مدت العمر بکفایت و کاردانی با صداقت و جانفشانی در کار پرداختن در خدمات دولت

معظم ایران و سلطنت با عظمت ممالک محروثه صانها الله عن احدثان بود. نتایج تجارب و زحمات خویش را لفظا معنی عاید طبع و طبیعت فرزند ارجمند خود..نمود…))

پس از پدر، سدید السلطنه(( علوم عربیه، مقدمات فقه و اصول و جامع المقدمات و سیوطی را به ترتیب نزد حاج شیخ محمد”یا عبدالله” امام جمعه بوشهری و جناب حاج سید جواد مجتهد یزدی طباطبایی مولف کتاب ماه و مهر فی تاریخ بوشهر)) فرا گرفت. استاد دیگر وی که عروض و قافیه و بدیع را نزدش آموخته، میرزا حسین معتقد اهرمی است و می آورد(( میرزا حسین معتقد…در ادبیات نگارنده را استاد و تخلص(عاری) از آن جناب دارم)) سدید همچنین چندی به تکمیل تحصیل علوم ادبی به نزد ملاحسن کبکانی متخلص به محمود پرداخت.

او چندی نیز-حدود سه ماه- سید جمال الدین اسد ابادی را در علوم جدید شاگردی نمود. دیگر استادان وی میرزا محمود خوانساری، استاد ادیب پیشاوری، حاج ملا علی کنی، حاج ملا واعظ کازرونی هستند.

در سال 1304 ه.ق او به مدرسه پروتستان ها که تازه در بوشهر دایر شده بود رفت و به مدت شش ماه به تحصیل زبان انگلیسی پرداخت.

او از سال 1306 مسافرت های  تحقیقاتی خودش را آغاز نمود و به سرزمین های داخل ایران و سرزمین های جنوبی خلیج فارس از جمله عمان و مسقط به مسافرت پرداخت و این چنین مقدمات نگارشات خود را آماده نمود.

او به سال 1313 ه ق هنگام قتل ناصرالدین شاه مامور حفظ امنیت بندرعباس و مرز های آن حدود گردید. در همین سال-1313- ه ق (( در غیاب حسام السلطنه والی بوشهر، با تصویب ملک التجار و معین التجار بوشهری (سدید السلطنه) به نیابت حکومت و در(ابتدای) سال 1314 ه ق به حکومت بوشهر منصوب شد. )) پس  از چندی (( احضار در بار ملوکانه)) گردید و اولین سفر داخله ایران را تجربه نمود و در طی این سفر، کتاب التو فیق فی السیر الطریق را نوشت، در ایام توقف تهران، مفتاح الادب را به خواست نظام السلطنه ما فی نگاشته و تقدیم مظفر الدین شاه نمود و به سال 1315 ه ق موفق به در یافت لقب ( سدید السلطنه ) شد. و پس از گذشت مدت دو سال توقف در تهران در ابتدای سال 1316 ه ق به بوشهر بازگشت.

1316-1317 ه ق ریاست تذکره خلیج فارس

1318 ه ق کفالت کارگزاری بنادر و در یافت پالتو شمسه مرصع – خورشید نشان –

1319 ه ق دریافت تمثال همایون ملوکانه

در سال 1903 م – 1321 ه ق – 1280 –به واسطه تحقیقات گسترده خود بویژه در مورد خلیج فارس، و کفالت کارگزاری بنادر از سوی دولت روس موفق به دریافت نشان سنت آنا از درجه سوم گردید.

در سال 1906 م – 1324 ه ق هنگامی که وکالت کنسولگری روس در بندر لنگه را داشت، از طرف دولت فرانسه نشان ((پالم آکادمیک)) را در یافت کرد.

1903م- 1908 م _ وکالت کنسولگری روس در لنگه

1908 م -1921 م_  وکالت کنسولگری در بندرعباس

با ظهور رضاخان، ستاره بخت سدید السلطنه رو به افول گزارد، چرا که در این دوره علیرغم خدمات بسیار و فروان فرهنگی و سیاسی، مورد غضب رضا خان قرار گرفت.

در 1308 ه ش به اتهام نامعلومی در بوشهر دستگیر و با هواپیما به تهران آورده شد. و در تاریخ 17 اردیبهش به زندان رفته و در 11 تیرماه 24 محرم پس از 67 روز حبس، با وساطت و کفالت جناب محمد جواد خان امیر همایون پسر حاج آقا محمد معین نماینده اول تهران در مجلس شورا و کمک سرتیپ در گاهی رئیس کل شهربانی وقت و سرهنگ فضا الله خان بهرامی رئیس تامینات نظمیه از زندان رهایی یافت.

سدید  پس از مهاجرت به عباسی، در سال های پایانی عمرش – نزدیک به 11 سال – در تحقیق و پژوهش به سر برد  تا اینکه در خانه خود در بندر عباس در مورخه 14 مرداد 1320 ه ش /11 رجب 1362 ه ق جان به جان آفرین تسلیم کرد. و در قبرستان سید کامل بندر عباس- واقع در مرکز شهر- به خاک سپرده شد.

تالیفات سدید را می توان به چند دسته تقسیم کرد:

1)تالیفات اصلی 2) مقالات و رساله ها 3) ترجمه ها، خلاصه شده ها و گرد آوری شده ها 4)سفرنامهم ها و دفتر خاطرات تالیفات اصلی

با تشکر از آقای آذرمهر که این مطلب را در اختیار سایت قرار دادند.

 برای مشاهده سایر مطالب هنر خلیج فارس اینجا کلیک کنید.