نقاشی ایران در دوره اسلامی

نقاشی ایران در دوره اسلامی: پس از فروپاشی ساسانیان حکومت اموی و سپس عباسی بر سر کار آمدند نسبت های نقاشی عهد ساسانی با ورود دوره اسلامی از میان نرفت بلکه به تدریج توسط حکومت های مسلمان جذب شد. نقاشی های دیواری بدست آمده از بنا های اموی و عباسی در سوریه وعراق نشانگر تداوم روش های ساسانی می باشد. تآثیرات سنت های مانویان نیز در آثار این دوره دیده می شود. هنر دیوار نگاری در عهد اسلامی رونق و دوام چشمگیری نداشت و کم کم جای خود را در بنا ها به تزیینات گچبری و خوشنویسی داد. برای مطالعه ی نقاشی عهد سلجوقی بهترین نمونه های تصویری برجای مانده تعدادی کتاب است و همچنین سفال های لعابدار منقوش یا مکتوب که به مینایی معروف هستند.سابقه مصورسازی کتاب در ایران به پیش از اسلام می رسد در دوره سامانی یا غزنوی نیز مصور سازی کتاب در دربار رایج بوده اگر چه مانویان را آغازگر این روش در نقاشی می دانند قدیمی ترین کتاب های مصور ایرانی که در دست می باشد مربوط به عهد سلجوقیان می باشد که اغلب مضمون علمی دارند. در کتاب های عهد سلجوقی بخشی از صفحه کتاب را برای تصویر در نظر گرفته می شد و رویدادهای مهم داستان را در آن کار تنظیم شده وعرضه می شد.

در نقاشی های این دوره صحنه ها اغلب خلوت و ترکیب بندی های ساده و سترگ نما و متقارن هستند و برخی آثار ساسانی را یادآور می شوند. کاربرد رنگ بسیار محدود است و رنگ ها به صورت تخت همراه با خطوط کنار نما می باشند برخی ازعلایم و نماد های باستانی همچون بزرگی و مرکزیت داشتن عناصر اصلی( پیکره های قهرمانان و یا شاه) و استفاده از هاله ی مقدس دور سر در تصاویر دیده می شود.

شاخص ترین کتاب دوره سلجوقی” ورقه و گلشاه” (عیوقی) می باشد که بیش از 70 تصویر دارد. کتاب های معروف این دوره عبارتند از: _ ورقه و گلشاه( عیوقی)   _سمک و عیار ( عبدالله ارجانی)   _مفید الخاص (زکریای رازی)   _خواص الاشجار (زکریای رازی)

سفالینه های مصور زیبایی از عهد سلجوقی باقی مانده است. در آن دوره ظروف عمدتآ کاربردی بودند و موضوعات که بر روی آن ها کشیده می شده شامل:
    شاهزاده ای سوار بر اسب
    عشاقی در کنار برکه آب
    پرندگان و حیوانات تمثیلی و زیبا
    موضوعاتی ادبی وعاشقانه که با عناصر تزیینی که شامل انواع ساده از اسلیمی ها و ختایی ها بودند
مرکز اصلی تولید سفال های مینایی در عهد سلجوقی شهر های ” ری”, “کاشان” , “ساوه” و ” نیشابور” بود. جایگاه نقاشی بر روی سفال در عهد مذکور چنان جایگاهی یافته بود که برخی سفالگران نام خود را بر سفال ها می نگاشتند.

 

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*


Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.