اهمیت فضای تجسمی معاصر در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه: فصل اول کلیات طرح

1-1 بیان مساله تحقیق:
هنرمعاصر در نیمه دوم قرن بیستم شکوفا شد ودر میان هنرمندان طرفدارانی پیدا کرد.این هنرمندان با تاکید بر ایده های نو،خلاقیت و مفهوم گرایی در پی خلق آثار خود شدند و روش های گوناگونی را در ارائه آثار هنری خود به کار گرفتند. آن ها به دنبال وانهادن آثار خود از قیدهای هنر مدرن بود.
بنیان هنر معاصر بر موزه گریزی،رواج هنر میرا،استفاده از اشیاء حاضر و آماده،دخالت هنرمند در محیط پیرامون اثر،امکان مشارکت مخاطب در خلق اثر هنری و استفاده از فناوری های نو استوار است.
در واقع در هنر قرن بیستم به دلیل تنوع شیوه های هنری و خلق ساختارهای نوین جمع بندی را ناممکن می سازد . هدفی مانند نقاشی کردن ، دیگر هنرمند مدرن را ارضا نمی سازد. در دنیای پرشتاب و پر تحول امروز هنر هم همگام و همسو با آن پیش می رود. هنرمند دیگر محدودیتی برای اجرای آثار هنری خود ندارد و در این میان خلاقیت و نوآوری هنرمندان حرف اول را در خلق آثار هنری می زند.
نقاش دیگر محدود به « بوم » نیست و نقاش دیگر در یک فضای چهارگوش محدود خلق اثر نمی کند و پالت رنگ او محدود به یک جعبه رنگ و چند قلمو و کاردک نیست . او دیگر مثل گذشته مجبور به قبول اصول تغییر ناپذیری که در سبک های بزرگ پایه گذاری شده بود نیست و آزادانه دست به خلق تجربه های جدید و سبکهای متعدد میزند و در نتیجه ابداعات به طور بی سابقه ای تسریع یافته است. به همین دلیل این غیر ممکن است تنها با دیدن یک اثر از هنرمند بتوانیم پی به نمامی مشخصات کار هنری او ببریم.
و به همین دلیل ممکن است آثار هنرمند معاصر مورد استقبال اجتماعیی قرار نگیرد و هنر معاصر تنها منحصر به بفرادی شود که یا خود هنرمند هستند و یا مطالعاتی در این زمینه دارند.
هنرمند معاصر دیگر به دنبال فهم آثار خود توسط مخاطب نیست و برای قرون آینده خلق اثر نمی کند.
در بعضی مواقع حتی اثر هنرمند از پایداری و ماندگاری نیز برخوردار نیست و هدف هنرمند امروز رفع نیازهای تجسمی و هنری روزمره خود است.ضرورت خلق اثر برای هنرمند امروز کاملا فردی و شخصی شده است وبه همین خاطر انتخاب شیوه،مضمون و محتوا را نیاز درونی هنرمند ایجاد می کند.
هنر معاصر با ویژگی های منحصر به فرد خود ، بخشی از تاریخ هنر ما را تشکیل می دهد و برای ارائه ، حفظ و نگه داری از آن به موزه نیاز است.
موزه های هنرهای معاصر تهران همواره کوشیده است تا با نمایش آثار هنرمندان بزرگ ایران و جهان، بستری مناسب برای آشنایی علاقه مندان با هنر روز دنیا فراهم سازد و در این راستا نمایشگاهی از آثار « گونتر اوکر» و «اتوپینه» از نام دارترین هنرمندان آلمانی به شمار می روند را در معرض دید هنر دوستان قرار داد.
«گونتر اوکر» و « اتوپینه» دو هنرمند معاصر بزرگ آلمانی ، گروه «زیرو» (صفر) را بعد از جنگ جهانی دوم در آلمان راه اندازی کردند.و به نوعی بنیانگذاری دوره جدید هنر آلمان پس از جنگ جهانی دوم در آلمان بودند.
آثار «گونتر اوکر» در سال 1391 و آثار «اتوپینه» در سال 1393 در موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآمد.
گونتر اوکر که در دهه ی هشتم عمر خود به سر می برد،با نگاهی بسیار متفاوت به جهان هستی و زندگی بشری می نگرد . نمایشگاه « زخم ها و پیوند ها » در موزه هنرهای معاصر تهران، بخشی از نمایشگاه سیاری ار آثار گونتر اوکر است که طی 20 سال گذشته با حمایت وزرارت امور خارجه آلمان در بسیاری از کشورها به نمایش گذاشته شده و همه جا به عنوان فراخوانی علیه خشونت و درخواستی برای صلح و آشتی مورد استقبال قرار گرفته است.
در این نمایشگاه اوکر با چهارده چیدمان Installation ،احساسات خود را از رنجی که میبریم به نمایش درآورد.خشونت ، جنگ و ویران گری ناشی از آن، درون مایه های اصلی آثار وی هستند.
اتو پینه که بیست و ششم تیر ماه در سن 86 سالگی در گذشت همواره مجذوب نور بوده است. او می گوید « بدون نور نمی توانیم  زندگی کنیم، کار کنیم یا حتی بخوریم و بنوشیم. بدون نور می میریم. این هم در مورد حیوان و هم در مورد انسان صدق می کند.
جدای از این ، نور یکی از زیباترین پدیده های کیهان،زندگی و جهان است.»
تقریبا همه کارهای اتوپینه مرتبط با نور است. بنا به گفته او،شیفتگی اش به نور از زمان جنگ جهانی دوم و هنگام حمله هواپیماهای متفقین که باعث خاموشی در شهر می شد شروع شد. آثار او همچون گونتر اوکر شامل چیدمان نیز می شود.
اصطلاح چیدمان Installationدر دهه 1970 رواج یافت و منظور از آن ،کارگذاری،جفت وجور کاری، و فضاسازی سه بعدی در یک نمایشگاه،نگارخانه،یا مکان های دیگری برای نمایشی خاص و یا رساندن پیامی معین است.اشیاء ، مواد و مصالحی که در یک چیده مان به کار می روند تقریبا نامحدودند .اصطلاح هنر چیدمان که اکنون به طوری وسیعی به کار می رود بیشتر
به کار آن گروه از هنرمندانی اطلاق می شود که می خواهند واکنش مستقیمی نسبت به محیط داشته باشند و از فضاهای جلب توجه کننده برای هدف های بیانی استفاده کنند.
یکی از فعال ترین و پرثمرترین مراکز فرهنگی و هنری در پایتخت کشورمان که در بافت شهری نمودی بسیار زیبا و خوشایند دارد موزه هنرهای معاصر تهران است.
موزه هنرهای معاصر،محور ومرکز فعالیت و رویدادهای مهم هنری ایران در زمینه هنرهای تجسمی به شمار می آید.این مرکز در مهر ماه سال 1356 در مساحتی حدود 8500 مترمربع افتتاح شد.
موزه هنرهای معاصر تهران با هدف پژوهش،گردآوری،حفظ ونمایش آثار هنری معاصر ایران و جهان به منظور گسترش سطح هنرشناسی جامعه،همچنین برقراری ارتباط با موزه های بین المللی،برنامه ریزی و ارائه طرح جهت ترغیب و پژوهش در زمینه های هنرهای معاصر ایران و گسترش و هماهنگی آن با هنر معاصر بین المللی و شناسایی هنر معاصر ایران و جهان و اشنا نمودن هنرمند ایرانی با هنرمندان و هنرهای دیگر نقاط جهان راه  اندازی شد و هم اکنون به فعالیت خود ادامه می دهد.
اصلی ترین مسئله این پژوهش ارزیابی عوامل عملکردی (آموزش،تحقیقاتی،برگزاری نمایشگاه،گردهمائی،گردآوری و حفظ آثار،ارتباطات و تبادل هنری) موثر بر ارائه آثار هنری موزه های معاصر تهران می باشد.
از طرف دیگر در این پژوهش به عنوان کارشناس موزه به دنبال این  پاسخ هستیم که این عوامل تا چه حد در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه موثرند.
1-2 اهمیت موضوع تحقیق و  دلایل انتخاب آن :
سده نوزدهم و بیستم میلادی شاهد تحولات اساسی و بنیادی و استقبال شدید مردم از موزه هاست.از ابتدای سده نوزدهم به موزه و نقش سازنده آن در جوامع مختلف پی برده شد و موزه های گوناگون در نقاط مختلف جهان فعالیت خود را آغاز نمودند.
پس از جنگ جهانی دوم تحولات سیاسی،اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی در اروپای غربی چهره موزه ها را به کلی دگرگون کرد. موزه ها با اشراف کامل به نقش آموزشی خود در عصر ارتباطات درصدد آموزش بیشتر و اشاعه فرهنگ در محدوده گسترده تر برآمدند و برنامه های جدیدی را طرح کردند. این برنامه ها «کاربردی نمودن موزه ها» نام گرفت است و موزه داران خود به سوی مخاطبان موزه پیش می روند.
ارتقای سطح فرهنگی جامعه و ارتباط آن با سایر حوزه های جامعه کمک شایانی به تدوین سیاست گذاری های کلان فرهنگی خواهد نمود که این امر تنها با شناخت و آگاهی گسترده از مخاطب میسر میشود.
ضرورت عمومی کردن فرهنگ و امکان دسترسی همگان به منظور بالا بردن سطح فرهنگ و افزایش آگاهی جامعه امری مهم محسوب می شود که این امر مستلزم نهادینه کردن مصرف فرهنگی در میان اعضای جامعه میباشد.
راهکارها و پیشنهاداتی در زمینه های اجرایی در جهت رونق موزه ها از دیگر ضروریاتی است که از انجام این تحقیق انتظار میرود.
شناخت و شناسایی رابطه میان تولید کنندگان و مصرف کنندگان کالای فرهنگی و ارتقاء و بهبود این رابطه که در جوامع اروپایی و آمریکایی به آن خیلی توجه می شود از جمله ضروریات این تحقیق می باشد.
با توجه به اینکه خود نیز در موزه هنرهای معاصر مشغول فعالیت می باشم و همچنین شناخت و توجه به مسائل پیرامون عملکردهای موزه هنرهای معاصر تهران زمینه شده است تا در این خصوص به تحقیق و بررسی پرداخته و رساله ای تهیه و تنظیم و ارائه نمایم.
شاید نقش مهم موزه هنرهای معاصر تهران ، به جهت الگو بودن برای سازمان های دیگر فرهنگی،حاضر در بخش اجرایی کشور اهمیت این پژوهش را چند برابر کرده است. چرا که باید بپذیریم با ارزش ترین نوع سرمایه گذاری، سرمایه گذاری بر روی انسان هاست.
1-3 هدفهاي تحقیق :
در تحقیق حاضر با بررسی و مروری یر عملکرد این نهاد فرهنگی و هنری کشور به عنوان مرکزی رسالت ساماندهی و جهت دهی و ارتقا روندهای پژوهشی هنر را به ویژه در حوزه دانشگاهی و مرکز تحقیقات به عهده دارد.
در این پژوهش تلاش شده است ضمن مطالعه و بررسی فضای تجسمی معاصر به مطالعه و بررسی دو نمایشگاه چیدمان موزه هنرهای معاصر تهران به عنوان یکی از مراکز فرهنگی و هنری ارزیابی نماییم.
1-4 سوالات يا فرضيه هاي تحقيق :
– چگونگی آموزش بر ارائه آثار هنری موزه ها در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه موثر است ؟
-ارتباطات وتبادل هنری بر ارائه آثار هنری موزه ها در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه موثر است ؟
– برگزاری نمایشگاه بر ارائه آثار هنری در موزه ها در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه موثر است ؟
– عرضه و نمایش هنر معاصر بین المللی بر ارائه آثار هنری در موزه در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه موثر است ؟
1-5 چهارچوب نظری  تحقيق :
هنرمعاصر در نیمه دوم قرن بیستم شکوفا شد ودر میان هنرمندان طرفدارانی پیدا کرد.این هنرمندان با تاکید بر ایده های نو،خلاقیت و مفهوم گرایی در پی خلق آثار خود شدند و روش های گوناگونی را در ارائه آثار هنری خود به کار گرفتند. آن ها به دنبال وانهادن آثار خود از قیدهای هنر مدرن بود.
موزه های هنرهای معاصر تهران همواره کوشیده است تا با نمایش آثار هنرمندان بزرگ ایران و جهان، بستری مناسب برای آشنایی علاقه مندان با هنر روز دنیا فراهم سازد و در این راستا نمایشگاهی از آثار « گونتر اوکر» و «اتوپینه» از نام دارترین هنرمندان آلمانی به شمار می روند را در معرض دید هنر دوستان قرار داد. آثار «گونتر اوکر» در سال 1391 و آثار «اتوپینه» در سال 1393 در موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآمد.
اصلی ترین مسئله این پژوهش ارزیابی عوامل عملکردی (آموزش،تحقیقاتی،برگزاری نمایشگاه،گردهمائی،گردآوری و حفظ آثار،ارتباطات و تبادل هنری) موثر بر ارائه آثار هنری موزه های معاصر تهران می باشد.
از طرف دیگر در این پژوهش به عنوان کارشناس موزه به دنبال این  پاسخ هستیم که این عوامل تا چه حد در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه موثرند.
1-6 روش تحقیق:
این تحقیق از نوع توصیفی ، تحلیلی است. به این دلیل که پس از جمع آوری اطلاعات و بحث و نتیجه گیری، می توان نتیجه گرفت که : آیا عملکرد آموزشی بر ارائه آثار هنری موزه ها در شکل گیری فرهنگ بصری جامعه موثر است یا خیر.
1-7 پیشینه پژوهش:
بی گمان برخی از مطالب در منابع گوناگون ( مجلات، مقالات و کتابها ) آمده است. اما اشارات کوتاه و گذراست که بیشتر برای شناخت رویکرد هنری چیدمان است ولی از نظر بررسی و ارتباط این دو مقوله ی هنر پژوهشی انجام نشده است .
1-8 روش گرد آوری اطلاعات:
میدانی : که به صورت مصاحبه با مدیران و کارشناسان هنری
پرسشنامه ای : تهیه پرسشنامه برای هنرمندان و کارشناسان هنری و بازدیدکنندگان .
کتابخانه ای : جمع آوری اطلاعات از طریق مطالعه و جستجو در کتب مربوط
توصیفی : توصیف آثار هنری موجود در نمایشگاه
1-9 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات:
مطالعه حاضر جنبه مطالعات نظری و تبینی دارد از این رو از طریق مقایسه ، تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های نظری و همچنین مطالعه نحوه اجرا در تعدادی از آثار چیدمان، به اهمیت ارتباط و نقش مخاطب با اثر هنری در هنر معاصر پرداخته خواهد شد. که به روش مراجعه به منابع و ماخذ کتابخانه ای و فیش برداری و میدانی و پرسشنامه ای خواهد شد.
1-10 واژهای کلیدی:
هنر معاصر-موزه- فرهنگ – فضای تجسمی – هنر چیدمان

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*


Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.